Het idee van een kanaal stamt uit de tijd van Napoleon. Het Grand Canal du Nord moest de Rijn bij Neuss, via de Maas bij Venlo, verbinden met de Schelde.

Na de val van Napoleon duurde het nog geruime tijd voordat met de aanleg werd begonnen. Maar na de afscheiding van België in 1839 begon men snel met de verwezenlijking van de plannen, zij het dat het kanaal nu de Schelde met de Zuid-Willemsvaart ging verbinden, op Belgisch grondgebied.

De bouw werd gestart in 1843 door ingenieur Kümmer en duurde drie jaar. In Herentals sloot het kanaal aan op de gekanaliseerde Nete. Daardoor waren de Kempen voortaan verbonden met Antwerpen en via de Zuid-Willemsvaart met de Maas en het Luikse industriegebied.