Het Noordergemaal werd in de periode 1974-1975 door Rijkswaterstaat gebouwd als onderdeel van de Kleinschalige Wateraanvoer (KWA) Midden-Holland. Het gemaal heeft als belangrijke taak om, wanneer dat nodig is, zoet water vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal aan te voeren naar de stad Utrecht en de Lopikerwaard.

De brug ligt net ten noorden van de kruising met het Merwedekanaal bij Nieuwegein. Naast de verkeersbrug ligt de Jutphasespoorbrug voor de sneltram.

De sluis en de noordelijke stuwboog liggen in de provincie Utrecht, de zuidelijke boog en waterkrachtcentrale Maurik, liggen in Gelderland.